BM, ABD, AB ve Rusya'dan oluşan Ortadoğu Dörtlüsü'nün Londra toplantısından İsrail ve Filistinlilere uyarı çıktı. Şiddete son verilmesi ve sürecin hızlandırılması istenirken, ABD de İsrail'e karşı tutumunu sertleştirdi.

Londra'da Filistinlilere yardım amacıyla düzenlenen toplantıdan beklentiler zaten yüksek değildi. Mısır'ın, İsrail ve Gazze'yi yönetimi altında tutan Hamas arasında ateşkes sağlama amacıyla yaptığı, ancak sonuçsuz kalan diplomatik girişimlerinden sonra, bu buluşmadan en azından politik bir sonuç beklenmiyordu. Mısır'ın arabuluculuğundaki pazarlıklar, Hamas'ın ateşkes önerisi ile başlamış, ancak öne sürülen koşulları kabul etmeyen ve Hamas'a nefes aldırmak istemeyen İsrail, öneriyi kabul etmemişti.

Tarafların geri adım atmaya yanaşmamasına karşın Amerikan yönetimi ise Annapolis'te başlattığı sürecin başarıya ulaşması için Ortadoğu'daki çabalarından vazgeçmiyor. Londra'dan Orta Doğu'ya geçecek olan Amerikan Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice, İsrail ve Filistinlileri biraz daha esnek davranmaya ikna ederek bir çıkış yolu yaratabilmek için çaba gösteriyor. Hedefi Amerikan Başkanı George Bush'un, İsraillilerle Filistin lideri Mahmud Abbas arasında bu yılın sonuna kadar bir barış anlaşması imzalanmasını sağlamak. Ancak bu, İsrail'in Filistin bölgelerindeki yerleşim politikasından vazgeçmemesi ve Hamas'ın barış çabalarının dışında bırakılması yüzünden kolay ulaşılabilir bir hedef görünmüyor.

Rice'tan İsrail'e sert çıkış

Amerikan Dışişleri Bakanı Rice ise sorumlularından birinin müttefik ülke İsrail olduğunu Londra'da açıkça dile getirdi. İsrail yönetiminin yeni yerleşim birimleri inşa etmesini eleştiren Rice, barışın emrivaki yöntemlerle sağlanmak istenmesinin kabul edilemez olduğunu söyledi. Amerikan yönetiminden İsrail'e karşı alışılmadık sertlikte açıklamalarda bulunan Rice, barış anlaşmasına karşı alınacak herhangi bir engellemeyi Amerikalıların kabul etmeyeceğini vurguladı ve iki devletli çözüm penceresinin her zaman açık olmayacağı uyarısında bulundu.

Londra'daki buluşmada hazır bulunan BM Genel Sekreteri Ban Ki Moon, Rice'ın bu uyarılarına Ortadoğu Dörtlüsü'nün de katıldığını söyledi. Ban, "Ortadoğu Dörtlüsü İsrail'in devam eden yerleşim birimleri faaliyetlerine karşı derin kaygı duymaktadır. İsrail'i genişleme anlamına gelen bu faaliyetlerine son vermeli ve 2001'den bu yana diktiği ileri karakolları kaldırmalıdır. Orta Doğu Dörtlüsü aynı zamanda Filistinlilerin terörle mücadele taahhüdünü yerine getirmesini istemektedir" dedi.

Arap ülkelerine eleştiri

Amerikan Dışişleri Bakanı Rice'ın, Filistinli mültecilerin durumu konusunda gösterdiği adres ise başkaydı. Arap ülkelerini Filistinli mültecilere yeteri kadar yardım etmediği gerekçesiyle suçlayan Amerikan Dışişleri Bakanı Rice, ayrıca herhangi bir ülkenin adını zikretmeden Arap ülkelerinin söz verdiği mali yardımları da yerine getirmediğini kaydetti.

Amerikan verilerine göre, bağış yapan ülkeler bu yıl Filistin'e mali destek için 1,55 milyar dolar yardım taahhüt etti. Bu taahhüdün 717 milyon doları Arap Birliği üyeleri tarafından verildi. Ancak toplam yardım taahhüdünün yalnızca 153 milyon dolarlık kısmı yerine getirildi ve bu para da Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Cezayir'den geldi.

Diğer yandan bu yardımların, Hamas - El Fetih çekişmesinin yaşandığı Filistin bölgelerinde nasıl kullanıldığı belirsiz. Avrupalı ve Amerikalıların en büyük sıkıntısı da bu yüzden kaynaklanıyor. Filistinlilere yardım etmek isteyen ve bunu da sivil toplum örgütleri üzerinden yapmaya çalışan Batı ülkeleri, yardımların Hamas'ın konumunu daha da güçlendirmesine yardımcı olmasından endişe ediyor.