Batılı şirketleri 35 yıl önce kovan Irak, şimdi kapılarını Batı'ya yeniden açıyor. Bağdat hükümeti böylece yıllar süren ambargolar ve savaşlar nedeniyle köhneleşen altyapının modernize edileceğini umuyor.

Irak Petrol Bakanlığı, hafta başında bir açıklama yaparak 6 petrol ve doğal gaz yatağının yabancı firmalara açılacağını duyurdu. Petrol Bakanı Hüseyin Şehristani, söz konusu yataklardaki üretimin kısa sürede ve hesaplı bir şekilde arttırılabileceğinden yola çıktıklarını söyledi.

Hedefin, üretimi yüzde 60 arttırmak olduğunu belirten Bakan, 41 şirketin gerekli kriterleri yerine getirdiğini, detaylı tekliflerin gözden geçirilmesinin ardından, uzun vadeli olması öngörülen sözleşmelerin, gelecek yıl haziranda imzalanacağını kaydetti.

Bakanlık, başvuruda bulunan her yabancı şirketin, muhakkak bir Iraklı ortağının olmasını ve anlaşma hacminin dörtte birinin Iraklı şirketlere verilmesini şart koşuyor. Ayrıca sözleşmelere göre, yabancı ortaklara hizmetleri karşılığında ödeme yapılacak ancak, petrol üretiminden pay verilmeyecek.

Bildunterschrift: Großansicht des Bildes mit der Bildunterschrift:  Irak'ın günlük petrol üretim miktarı 2,5 milyon varil

Irak sektörü modernleştirmek istiyor

Bakanın açıklamaları, uluslararası petrol devleri için yepyeni bir sayfa anlamına geliyor. Çoğu bekleyiş içindeydi, bazıları ise geleceğe yatırım olur diyerek, bedavaya çalışıyordu. Irak'taki petrol rezervlerinin 115 milyar varil olduğu tahmin ediliyor, ki bu, Suudi Arabistan ve İran'dan sonra dünyanın en büyük üçüncü rezervleri.

Art arda gelen savaşlar ve BM'nin yıllarca uyguladığı ambargo nedeniyle, ülkedeki petrol endüstrisi eski ve az gelişmiş. Hükümet şimdi, Batılı şirketlerin bilgi ve tecrübesini ülkeye çekmeye çalışıyor. "Irak halkı, petrol sektörünü tek başına geliştiremez. İhtiyacımız olan, iyi bir işbirliği, özellikle de bilgi ve yöneticilik alanlarında" diyen eski Petrol Bakanı İbrahim Bahr el-Ulum, aynı zamanda Irak halkının çıkarlarını koruyan sözleşmeler imzalamak istediklerini söylüyor.

Günlük üretim arttırılacak

Irak'ın günlük üretimi şu anda 2,5 milyon varil ve bu miktarın gelecek 5 yıl içinde 4,5 milyon varile çıkarılması planlanıyor. Basında yer alan haberlere göre, Petrol Bakanlığı'nın şimdiden bazı şirketlerle kısa süreli geçici anlaşmalar imzalaması ve bu yolla kısa vadede üretimi arttırması bekleniyordu.

Bildunterschrift: Großansicht des Bildes mit der Bildunterschrift:  Irak Petrol Bakanı Hüseyin Şehristani

Ancak Petrol Bakanı Şehristani, şirketlerin ödemelerin bir kısmının petrol ile yapılmasında ısrar ettiğini, bu nedenle de anlaşmaların suya düştüğünü belirtiyor. Bakanlık geçen hafta yeni anlaşmaların Temmuz ayı içinde imzalanmasının beklendiğini duyurmuş olsa da, müzakerele devam edilip edilmeyeceği ve ne zaman somut sonuç alınacağı henüz bilinmiyor.

ABD'nin nüfuzu ne kadar?

New York Times gazetesi, hafta başında sözkonusu geçici anlaşmaların, ihale açılmadan ve kamuoyuna duyurulmadan müzakere edildiğini ve anlaşmaların çerçevesinin ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan bir ekibin önerileri doğrultusunda çizildiğini duyurmuştu.

Irak hükümet sözcüsü Ali el-Dabbağ ise, Amerikan hükümetinin Bağdat'ın petrol siyasetini etkilemek istediği yönündeki iddiaları yalanladı ve hükümetin, ihale açmadan anlaşma imzalama niyetinde olmadığını söyledi.